Elastiekjes bij een beugel: waarvoor zijn ze en hoe draag je ze?

4 november 2026

Wie een vaste beugel heeft, krijgt vaak ook elastiekjes. Dat kunnen kleine, gekleurde ringetjes zijn. Of elastiekjes die je zelf tussen je boven- en ondertanden haakt.

Ze lijken klein en onschuldig. Toch doen ze belangrijk werk. In deze blog lees je waarvoor ze dienen en hoe je ze goed gebruikt.

Welke soorten elastiekjes zijn er?

Er zijn twee soorten. Ze hebben elk een andere taak.

Gekleurde elastiekjes om de slotjes

De kleine elastiekjes om de slotjes heten ligaturen. Ze zorgen dat de beugeldraad goed in de slotjes blijft zitten. Zo kan de draad zijn werk doen.

Je krijgt ze bij de orthodontist. Vaak mag je zelf een kleur kiezen. Bij elke controle worden ze meestal vervangen, omdat ze na een tijdje slap worden en verkleuren.

Gekleurde elastiekjes kunnen wat verkleuren door koffie, thee of curry. Kies je liever iets rustigs? Dan zijn doorzichtige of grijze elastiekjes een optie.

Niet elke beugel heeft deze elastiekjes. Sommige slotjes hebben een klepje dat de draad vasthoudt. Lees meer over de slotjesbeugel.

Trekelastiekjes tussen boven en onder

Trekelastiekjes doe je zelf in. Je haakt ze tussen een haakje aan de bovenkant en een haakje aan de onderkant. Ze trekken zacht en constant.

Daardoor verbetert de manier waarop je boven- en ondertanden op elkaar sluiten. Orthodontisten gebruiken ze bijvoorbeeld bij een overbeet, een onderbeet of een open beet.

Hoe lang moet je trekelastiekjes dragen?

Vaak moet je ze bijna de hele dag en nacht dragen. Alleen tijdens eten en tandenpoetsen mogen ze er even uit. Je orthodontist vertelt precies hoe lang en op welke plek.

Dit is belangrijk: elastiekjes werken alleen als je ze echt draagt. Draag je ze maar half, dan duurt je behandeling vaak langer. Of het resultaat wordt minder goed.

Tips voor het dragen van trekelastiekjes

• Vervang ze zo vaak als je orthodontist zegt. Vaak is dat meerdere keren per dag, omdat ze snel slap worden.
• Draag altijd een zakje reserve-elastiekjes bij je.
• Was je handen voor je ze indoet.
• Gebruik een spiegel als je net begint. Na een paar dagen gaat het vanzelf.
• Gebruik nooit twee elastiekjes tegelijk als dat niet is afgesproken. Dat geeft te veel kracht.
• Gebruik alleen de elastiekjes die je van de orthodontist krijgt. Ze hebben een vaste maat en kracht.

Waarom is volhouden zo belangrijk?

Elastiekjes werken met een kleine, constante kracht. Je tanden bewegen alleen als die kracht steeds aanwezig is. Haal je ze een dag uit, dan kunnen de tanden een stukje terug bewegen.

Dat betekent dat je eigenlijk opnieuw begint. Daarom vragen orthodontisten je om ze echt trouw te dragen. Een vast moment helpt, bijvoorbeeld direct na het tandenpoetsen.

Voor ouders: help je kind in het begin met herinneren. Een reservezakje in de schooltas voorkomt dat er een dag wordt overgeslagen.

Doet het pijn?

De eerste dagen voelen je tanden vaak gevoelig. Dat is normaal. De tanden worden in beweging gezet. Na een paar dagen wennen de meeste mensen eraan.

Zachte voeding helpt in het begin. Denk aan soep, yoghurt of pasta. Houdt de pijn lang aan of gaat er iets kapot? Neem dan contact op met je orthodontist.

Wat als een elastiekje knapt?

Een trekelastiekje dat knapt, vervang je gewoon door een nieuw. Daarom draag je reserve bij je. Breekt er een haakje af? Dan kun je het elastiekje niet meer goed vastmaken. Bel dan de praktijk.

Valt er een gekleurd elastiekje van een slotje? Dat is meestal geen spoed. Meld het wel, zodat het bij de volgende afspraak wordt vervangen.

Eten en poetsen met elastiekjes

Haal trekelastiekjes uit als je eet. Doe na het eten en poetsen meteen een nieuw paar in. Poets goed rond de slotjes en haakjes, want daar blijft snel eten hangen.

Na de behandeling krijg je een retainer. Die houdt je tanden op hun nieuwe plek. Wat een beugel ongeveer kost, lees je bij de kosten van een beugel.

Vragen over je beugel?

Elke behandeling is anders. Volg altijd het advies van je eigen orthodontist en vraag het als iets niet duidelijk is.

Zoek je een orthodontist? Vind via de homepage een orthodontist bij jou in de buurt.